หมวด 4

การขอจดทะเบียนและรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความ

มาตรา 33  ห้ามมิให้ผู้ซึ่งไม่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาต หรือผู้ซึ่งขาดจากการเป็นทนายความหรือต้องห้ามทำการเป็นทนายความว่าความในศาล หรือแต่งฟ้อง คำให้การ ฟ้องอุทธรณ์ แก้อุทธรณ์ ฟ้องฎีกา แก้ฎีกา คำร้อง หรือคำแถลงอันเกี่ยวแก่การพิจารณาคดีในศาลให้แก่บุคคลอื่น  ทั้งนี้ เว้นแต่จะได้กระทำในฐานะเป็นข้าราชการผู้ปฏิบัติการตามหน้าที่หรือเป็นเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานของรัฐ องค์การของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ ผู้ปฏิบัติการตามหน้าที่หรือมีอำนาจหน้าที่กระทำได้โดยบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาความหรือกฎหมายอื่น

กฎกระทรวง ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2528)

ออกตามความในพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528

                        อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 และมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

                        ข้อ 1 ในกฎกระทรวงนี้
                        `เลขาธิการ' หมายความว่า เลขาธิการสภาทนายความ

                        `นายทะเบียน' หมายความว่า นายทะเบียนสภาทนายความ

                        `กรรมการสภาทนายความประจำภาค' หมายความว่า กรรมการสภาทนายความซึ่งมีสำนักงานประจำอยู่ตามภาคต่าง ๆ ตามพระราชกฤษฎีกาตั้งอธิบดีผู้พิพากษาภาค

                        ข้อ 2 ผู้ใดประสงค์จะขอจดทะเบียนและรับใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอพร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบ ท.1 ท้ายกฎกระทรวงนี้

                        คำขอตามวรรคหนึ่งต้องมีทนายความอย่างน้อยหนึ่งคนซึ่งได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตมาแล้วเป็นเวลารวมกันไม่น้อยกว่าสิบปี ลงลายมือชื่อรับรองว่า ผู้ยื่นคำขอไม่เป็น

ผู้มีความประพฤติเสื่อมเสียหรือบกพร่องในศีลธรรมอันดี และไม่เป็นผู้กระทำการใดซึ่งแสดงให้เห็นว่าไม่น่าไว้วางใจในความซื่อสัตย์สุจริต

                        ข้อ 3 เมื่อได้รับคำขอพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ 2 ให้เลขาธิการตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนแล้วดำเนินการประกาศชื่อ ถิ่นที่อยู่และอาชีพของผู้ยื่นคำขอไว้ ณ สำนักงานสภาทนายความ สำนักงานเนติบัณฑิตยสภา และศาลในท้องถิ่นซึ่งผู้ยื่นคำขอมีถิ่นที่อยู่ เป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน เพื่อให้โอกาสบุคคลอื่นยื่นคำคัดค้าน

                        เมื่อได้ประกาศครบกำหนดตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้เลขาธิการเสนอคำขอพร้อมด้วยคำคัดค้าน ถ้ามี ต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณารับจดทะเบียนและออกใบอนุญาตต่อไป

                        ข้อ 4 เมื่อคณะกรรมการมีมติรับจดทะเบียนและออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ยื่นคำขอรายใด ให้เลขาธิการดำเนินการออกใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปี หรือใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพ แล้วแต่กรณี ให้แก่ผู้ยื่นคำขอโดยเร็ว

                        ในกรณีที่คณะกรรมการมีมติไม่รับจดทะเบียนและไม่ออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ยื่นคำขอรายใด ให้เลขาธิการมีหนังสือแจ้งมติไม่รับจดทะเบียนและไม่ออกใบอนุญาตพร้อมด้วยเหตุผลไปให้ผู้ยื่นคำขอทราบโดยเร็ว

                        ใบอนุญาตตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามแบบที่กำหนดในข้อบังคับ

                        ข้อ 5 ทนายความผู้ได้รับใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีผู้ใดประสงค์จะทำการเป็นทนายความต่อไป ให้ยื่นคำขอต่อใบอนุญาตพร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบ ท.2 ท้ายกฎกระทรวงนี้

                        สำหรับการขอต่ออายุใบอนุญาตภายหลังใบอนุญาตสิ้นอายุตามมาตรา 40 ผู้ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตต้องชำระเงินค่าธรรมเนียมเพิ่มร้อยละยี่สิบของค่าธรรมเนียมสำหรับใบอนุญาตนั้นเมื่อยื่นคำขอตามวรรคหนึ่ง

                        ข้อ 6 ทนายความผู้ได้รับใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพ ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพก่อนใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปีดังกล่าวสิ้นอายุพร้อมด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบ ท.3 ท้ายกฎกระทรวงนี้

                        ข้อ 7 ทนายความผู้ได้รับอนุญาตผู้ใดประสงค์จะขอรับใบแทนใบอนุญาตพร้อมให้ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตด้วยหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบ ท.4 ท้ายกฎกระทรวงนี้

                        ข้อ 8 เมื่อได้รับคำขอต่ออายุใบอนุญาตตามข้อ 5 คำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพตามข้อ 6 หรือคำขอรับใบแทนใบอนุญาตตามข้อ 7 ให้นายทะเบียนหรือกรรมการสภาทนายความประจำภาค แล้วแต่กรณี ออกใบรับให้แก่ผู้ยื่นคำขอ

                        ใบรับตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามแบบ ท.5 ท้ายกฎกระทรวงนี้และให้ใช้ใบรับดังกล่าวเสมือนเป็นใบอนุญาตได้จนกว่าการดำเนินการเกี่ยวกับคำขอตามข้อ 5 ข้อ 6 หรือข้อ 7 แล้วแต่กรณี จะเป็นที่สุด

                        เมื่อออกใบรับตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้กรรมการสภาทนายความประจำภาคส่งคำขอตามข้อ 5 ข้อ 6 หรือข้อ 7 แล้วแต่กรณี ให้นายทะเบียนพิจารณาดำเนินการต่อไป

                        ข้อ 9 เมื่อได้รับคำขอพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ 5 ข้อ 6 หรือข้อ 7 ให้นายทะเบียนตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนแล้วดำเนินการดังต่อไปนี้

                        (1) ในกรณีเป็นคำขอต่ออายุใบอนุญาตตามข้อ 5 หรือคำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพตามข้อ 6 ให้นายทะเบียนเสนอคำขอดังกล่าวให้คณะกรรมการพิจารณา
                        (2) ในกรณีเป็นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตตามข้อ 7 ให้นายทะเบียนพิจารณาออกใบแทนใบอนุญาต และแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบ

                        ใบแทนใบอนุญาตให้ใช้ตามแบบใบอนุญาต โดยมีคำว่า `ใบแทน' กำกับไว้ที่มุมบนด้านขวา และให้มีวัน เดือน ปี ที่ออกใบแทนพร้อมทั้งลงลายมือชื่อผู้ออกใบแทน

                        ข้อ 10 เมื่อคณะกรรมการมีมติอนุญาตคำขอตามข้อ 5 ให้นายทะเบียนจดแจ้งการต่ออายุใบอนุญาตไว้ในใบอนุญาตฉบับเดิม และแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบ

                        ในกรณีที่คณะกรรมการมีมติไม่อนุญาต ให้นายทะเบียนมีหนังสือแจ้งมติของคณะกรรมการพร้อมด้วยเหตุผลไปให้ผู้ยื่นคำขอทราบ

                        ข้อ 11 เมื่อคณะกรรมการมีมติอนุญาตคำขอตามข้อ 6 ให้เลขาธิการดำเนินการออกใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพให้แก่ผู้ยื่นคำขอโดยเร็ว

                        ในกรณีที่คณะกรรมการมีมติไม่อนุญาตให้นำความในข้อ 10 วรรคสอง มาใช้บังคับ โดยอนุโลม

                        ข้อ 12 ทนายความผู้ใดประสงค์จะเลิกจากการเป็นทนายความให้มีหนังสือแจ้งความประสงค์ต่อเลขาธิการและให้เลขาธิการประกาศให้ทราบ ณ สำนักงานสภาทนายความ โดยเร็ว ในการนี้ให้ถือว่าทนายความผู้นั้นขาดจากการเป็นทนายความในวันที่เลขาธิการประกาศให้ทราบ

                        ข้อ 13 ให้นายทะเบียนจัดทำทะเบียนทนายความและรับผิดชอบในการจดแจ้งการรับจดทะเบียน การออกใบอนุญาต การต่ออายุใบอนุญาต การออกใบแทนใบอนุญาต และการขาดจากการเป็นทนายความในทะเบียนทนายความ

                        ข้อ 14 คำขอใดต้องเสียค่าธรรมเนียม ให้ผู้ยื่นคำขอชำระค่าธรรมเนียม เมื่อยื่นคำขอนั้น ในกรณีที่ไม่ได้รับอนุญาตตามคำขอให้ได้รับค่าธรรมเนียมดังกล่าวคืน

                        ข้อ 15 สำหรับผู้ที่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นทนายความชั้นหนึ่งหรือชั้นสองอยู่แล้วก่อนวันที่พระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 ใช้บังคับ ซึ่งใบอนุญาตมีอายุใช้ได้จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2528 หากประสงค์จะต่ออายุใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตฉบับเดิมสิ้นอายุ โดยปฏิบัติดังนี้

                        (1) ในกรณีที่ประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปี ให้ยื่นคำขอโดยอนุโลมใช้แบบ ท.2 ท้ายกฎกระทรวงนี้
                        (2) ในกรณีที่ประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพ ให้ยื่นคำขอโดยอนุโลมใช้แบบ ท.3 ท้ายกฎกระทรวงนี้

                        ให้นำความในข้อ 4 วรรคหนึ่ง ข้อ 5 วรรคสอง ข้อ 8 ข้อ 9 (1) และข้อ 10 วรรคสอง มาใช้บังคับกับการขอต่ออายุใบอนุญาตวรรคหนึ่งโดยอนุโลม

                        ข้อ 16 การขอต่ออายุใบอนุญาตตามข้อ 5 หรือข้อ 15 การขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพตามข้อ 6 หรือการขอรับใบแทนใบอนุญาตตามข้อ 7 รวมตลอดถึงการรับใบอนุญาต หรือใบแทนใบอนุญาตตามกฎกระทรวงนี้ ผู้ยื่นคำขออาจมีหนังสือมอบหมายให้บุคคลอื่น ยื่นคำขอหรือรับใบอนุญาตหรือใบแทนใบอนุญาตแทนก็ได้

                        ข้อ 17 การยื่นคำขอตามกฎกระทรวงนี้ ให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้
                        (1) คำขอจดทะเบียนและรับใบอนุญาตตามข้อ 2 ให้ยื่น ณ สำนักงานสภาทนายความ
                        (2) คำขอต่ออายุใบอนุญาตตามข้อ 5 หรือข้อ 15 คำขอรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพตามข้อ 6 หรือคำขอรับใบแทนใบอนุญาตตามข้อ 7 ในกรุงเทพมหานคร ให้ยื่น ณ สำนักงานสภาทนายความ ในจังหวัดอื่น ให้ยื่น ณ สำนักงานสภาทนายความประจำภาคที่ผู้ยื่นคำขอมีสำนักงานที่จดทะเบียนอยู่ในเขตหรือ ณ สำนักงานสภาทนายความ

                                                                      ให้ไว้ ณ วันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2528
                                                                               พิภพ อะสีติรัตน์
                                                                            รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม

                                                                                 กฎกระทรวงฉบับที่ 3 (พ.ศ.2535)

                                                              ออกตามความในพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ.2528

                        อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ.2528

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

                        ข้อ 1 ให้ยกเลิกกฎกระทรวง (พ.ศ.2528) ออกตามความในพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ.2528

                        ข้อ 2 ให้กำหนดค่าธรรมเนียม ดังต่อไปนี้

                        (1) การจดทะเบียนเป็นทนายความ                                                         800 บาท

                        (2) การรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความตลอดชีพ                ฉบับละ 4,000 บาท

                        (3) การรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความสองปี                      ฉบับละ     800 บาท

                        (4) การต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นทนายความ                        ฉบับละ     800 บาท

                        (5) การออกใบแทนใบอนุญาตให้เป็นทนายความ                ฉบับละ     100 บาท

                                                            ให้ไว้ ณ วันที่ 29 กันยายน พ.ศ.2535

                                                                             วิเชียร  วัฒนคุณ

                                                                            รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม

หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่ค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนเป็นทนายความ การรับใบอนุญาตให้เป็นทนายความ การต่ออายุใบอนุญาตให้เป็นทนายความ และการออกใบแทนใบอนุญาตให้เป็นทนายความตามกฎกระทรวง (พ.ศ.2528) ออกตามความในพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ.2528 ได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานแล้ว ไม่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน สมควรปรับปรุงค่าธรรมเนียมดังกล่าวเสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้