ReadyPlanet.com
dot
ประมวลกฎหมาย
dot
bulletป.แพ่งและพาณิชย์
bulletพระราชบัญญัติ
bulletความรู้กฎหมาย
bulletสำนัก,ทนาย,ทนายความ
bulletแบบฟอร์มสัญญา
bulletปรึกษากฎหมาย
bulletวิชาชีพทนายความ
bulletข้อบังคับสภาทนายความ
bulletคำพิพากษาฎีกา
bulletเช่าซื้อขายฝากซื้อขาย
bulletเกี่ยวกับคดีอาญา
bulletเกี่ยวกับ วิ.แพ่ง
bulletคดีเกี่ยวกับวิ.อาญา
bulletคำพิพากษารวม
bulletครอบครองปรปักษ์
bulletการสิ้นสุดการสมรส
dot
Newsletter

dot




พินัยกรรมยกทรัพย์ให้สถานที่สักการะ

ผู้รับตามพินัยกรรมนั้นจะต้องเป็นบุคคลสามารถมีสิทธิหน้าที่ได้ตามกฎหมาย เพราะถ้ามิใช่บุคคล จะไม่สามารถมีสิทธิเหนือทรัพย์สินได้ ทรัพย์สินตามพินัยกรรมจะตกทอดได้แก่แผ่นดิน ในกรณีที่เจ้ามรดกทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินให้แก่สถานที่สักการะบรรพบุรุษ  เมื่อสถานที่สักการะบรรพบุรุษมิใช่บุคคล จึงไม่อาจมีสิทธิเหนือทรัพย์สินได้ ดังนั้นข้อกำหนดตามพินัยกรรมจึงไม่มีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมาย

คำพิพากษา ศาลฎีกาที่  581/2508

          ในเรื่องมรดกนั้น เมื่อบุคคลใดตาย ทรัพย์สินของผู้ตายย่อมตกทอดแก่ทายาท (ทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรม) ถ้าไม่มีทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรม หรือการตั้งมูลนิธิตามพินัยกรรมมรดกของผู้นั้นจะตกทอดแก่แผ่นดิน  พินัยกรรมที่ทำขึ้นโดยให้บุคคลใดอยู่ในภาระติดพันที่จะต้องก่อตั้งมูลนิธิ เมื่อมีการตั้งมูลนิธิตามพินัยกรรมเป็นนิติบุคคลแล้วจึงให้ถือว่าทรัพย์สิน นั้นตกเป็นของมูลนิธิ นิติบุคคลนั้นตั้งแต่เวลาซึ่งพินัยกรรมมีผล พินัยกรรมที่สั่งจัดสรรทรัพย์สินไว้โดยตรงเพื่อประโยชน์อย่างหนึ่งอย่างใดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 81 เช่น เพื่อบำเพ็ญทานการศาสนา ฯลฯ ผู้รับตามพินัยกรรมนั้นจะต้องเป็นบุคคลสามารถมีสิทธิหน้าที่ได้ตามกฎหมาย เพราะถ้าผู้รับมิใช่บุคคล ไม่สามารถมีสิทธิเหนือทรัพย์สิน ทรัพย์สินนั้นจะเป็นทรัพย์สินอันไม่มีเอกชนเป็นเจ้าของจะตกทอดแก่แผ่นดิน ในกรณีที่เจ้ามรดกทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินให้แก่สถานที่สักการะบรรพบุรุษ (ชื่อตึ๊ง) เมื่อสถานที่สักการะบรรพบุรุษมิใช่บุคคล จึงไม่อาจเป็นผู้ทรงสิทธิเหนือทรัพย์สินได้ดังนั้น ข้อกำหนดตามพินัยกรรมจึงไม่มีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมาย ไม่ว่าในฐานะพินัยกรรมธรรมดาหรือพินัยกรรมก่อตั้งทรัสต์

          โจทก์ฟ้องว่า นายกิมฮงได้ทำพินัยกรรมกำหนดไว้ในข้อ 3 ว่าเนื่องจากนายบั๊กบิดาได้ทำพินัยกรรมลงวันที่ 20 กันยายน 2473 ให้เอาเงินหุ้นส่วนและผลกำไรของนายบั๊กในโรงรับจำนำเซียงเฮงไปจัดบำรุงสถาน ที่สักการะบรรพบุรุษที่ประเทศจีนนั้นนายกิมฮงได้นำเงินจำนวนนี้ไปตั้งโรงพิมพ์แสงนครไว้ เมื่อนายกิมฮงตายแล้วให้ผู้จัดการมรดกนำเงินจำนวนนี้ไปบำรุงสถานที่สักการะ บรรพบุรุษที่ประเทศจีนตามคำสั่งของนายบั๊กเมื่อเด็กชายอุทัย เด็กชายอุดร เด็กชายชัยศรี เด็กชายวีระ บรรลุนิติภาวะแล้ว ก็ให้เข้าจัดการมรดกแทนกรรมการจัดการมรดก ผู้จัดการมรดกของนายกิมฮงได้เอา เงินของโรงพิมพ์แสงนครแล้วรวมกิจการโรงพิมพ์ทั้งสองเข้าด้วยกันเป็นบริษัท แสงนครการพิมพ์ จำกัด แบ่งเป็น 100 หุ้น ๆ ละ4,000 บาท และให้บุคคลจำนวน 12 คนเป็นผู้ถือหุ้น โดยรู้กันว่าเป็นเงินที่นายกิมฮงได้มีคำสั่งให้ใช้บำรุงสถานที่สักการะบรรพบุรุษ คณะกรรมการจัดการมรดกได้เรียกผู้ถือหุ้นให้โอนหุ้นให้แก่คณะกรรมการจัดการมรดกเพื่อจะได้ส่งมอบให้แก่บุคคลตามคำสั่งในพินัยกรรมของนายกิมฮงจัดการต่อไป จำเลยไม่คืนหรือใช้เงินค่าหุ้นให้ จึงขอให้ศาลบังคับ

           จำเลยให้การต่อสู้ว่า ข้อกำหนดในพินัยกรรมของนายบั๊กเป็นการก่อตั้งทรัสต์จึงเป็นโมฆะ มรดกของนายบั๊กจึงตกทอดแก่จำเลย นายกิมฮงไม่มีอำนาจเอาเงินซึ่งตกแก่จำเลยไปทำพินัยกรรมให้ผู้อื่นจัดการนายบั๊กไม่ได้ตัดทายาทอื่นไม่ให้รับมรดกรายนี้ หากถือว่านายบั๊กตัดทายาทไม่ให้รับมรดก เงินจำนวนนี้ย่อมตกได้แก่แผ่นดิน โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง

          ศาลชั้นต้นยกฟ้องโจทก์

          โจทก์อุทธรณ์

          ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน

          โจทก์ ฎีกา ทรัพย์ตามที่นายกิมฮงกล่าวไว้ในพินัยกรรมนั้น ไม่ใช่เป็นทรัพย์ของนายกิมฮง แต่เป็นทรัพย์ของนายบั๊ก ข้อกำหนดในพินัยกรรมของนายบั๊กนั้นย่อมกำหนดขึ้นได้ เพราะพินัยกรรมนั้นทำขึ้นโดยสั่งจัดสรรทรัพย์สินไว้โดยตรงเพื่อบำเพ็ญทาน การศาสนา ฯลฯ ไม่จำต้องทำพินัยกรรมขึ้น โดยให้บุคคลใดตกอยู่ในภาวะติดพันที่จะต้องก่อตั้งมูลนิธิก็ได้

          ศาลฎีกาเห็น ว่า ข้อเท็จจริงที่คู่ความรับกันมีว่า พินัยกรรมของนายบั๊กทำเมื่อวันที่ 20 กันยายน 2473 และนายบั๊กถึงแก่กรรมเมื่อปลายปี พ.ศ. 2473 หรือต้น พ.ศ. 2474 นายกิมฮงบุตรนายบั๊กได้ทำพินัยกรรมเมื่อวันที่ 25 มกราคม2485 ซึ่งในข้อ 3 มีความว่าหุ้นส่วนในโรงรับจำนำเซียงเฮงได้เลิกและนายกิมฮงได้รับเงินทุนกำไร มาแล้ว นายกิมฮงได้ทำพินัยกรรมสั่งให้ผู้จัดการมรดกของนายกิมฮงมีอำนาจจัดการเงิน จำนวนนี้ต่อไป เมื่อเด็กชายอุทัย เด็กชายอุดร เด็กชายชัยศรี เด็กชายวีระ บรรลุนิติภาวะแล้ว จึงให้ทั้ง 4 คนนี้เป็นผู้จัดการแทนกรรมการจัดการมรดก คดีนี้ โจทก์จำเลยตกลงท้ากันให้ศาลวินิจฉัยข้อกฎหมายเพียงข้อเดียวว่า ตามข้อความในพินัยกรรมของนายบั๊กข้อ 1กับของนายกิมฮง ข้อ 3 มีผลใช้ได้ตามกฎหมายหรือไม่ ถ้าใช้ได้ตามกฎหมายจำเลยยอมโอนหุ้นจำนวน 48,000 บาท นั้นให้แก่กรรมการจัดการมรดกเป็นเงินตามข้อกำหนดในพินัยกรรมต่อไป ถ้าใช้ไม่ได้ตามกฎหมาย โจทก์ยอมให้จำเลยมีสิทธิได้ส่วนแบ่งจากเงิน 300,000 บาทนั้น หนึ่งในสาม ส่วนประเด็นอื่นโจทก์จำเลยไม่ติดใจสืบพยานต่อไป

          ศาลฎีกาได้ พิเคราะห์แล้ว ตามหลักกฎหมายนั้น เมื่อบุคคลใดตายทรัพย์สินทุกชนิดของผู้ตายนั้นตกทอดแก่ทายาท และการเป็นทายาท (คือผู้รับพินัยกรรมและทายาทโดยธรรม) นั้น ถ้าเป็นนิติบุคคล ก็ย่อมสามารถมีสิทธิและหน้าที่ได้ตามกฎหมายอยู่ในตัว แต่ถ้าเป็นบุคคลธรรมดาจะเป็นทายาทได้ก็ต่อเมื่อมีสภาพเป็นบุคคลหรือสามารถมี สิทธิได้ตามกฎหมาย ถ้าไม่มีทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมหรือการตั้งมูลนิธิตามพินัยกรรม มรดกของบุคคลผู้ตายนั้นตกทอดแก่แผ่นดิน

           ดังนี้ แสดงว่าวิธีการของกฎหมายนั้น มิได้ปล่อยให้ทรัพย์สินซึ่งเจ้าของ แต่ได้กำหนดให้ตกเป็นของทายาทซึ่งอาจเป็นนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาที่สามารถ มีสิทธิได้ตามกฎหมายในทันทีเมื่อเจ้าของตาย  เว้นแต่ในกรณีที่มีพินัยกรรมทำขึ้นโดยให้บุคคลใดตกอยู่ในภาระติดพันที่จะต้องก่อตั้งมูลนิธิ ถ้าและมีการตั้งมูลนิธิตามพินัยกรรมซึ่งเป็นนิติบุคคลแล้ว จึงถือว่าทรัพย์สินซึ่งผู้ทำพินัยกรรมจัดสรรไว้นั้น ตกเป็นของมูลนิธินิติบุคคลนั้นตั้งแต่เวลาซึ่งพินัยกรรมมีผล

          โดยหลักกฎหมาย ดังกล่าวจึงเห็นได้ว่า พินัยกรรมสั่งจัดสรรทรัพย์สินไว้โดยตรงเพื่อประโยชน์อย่างหนึ่งอย่างใดตาม มาตรา 81 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เช่นบำเพ็ญทานก็ดี เพื่อการศาสนาก็ดีผู้รับพินัยกรรมนั้นจะต้องเป็นบุคคล สามารถมีสิทธิหน้าที่ได้ตามกฎหมายด้วย เพราะถ้าผู้รับมิใช่บุคคล ไม่สามารถมีสิทธิเหนือทรัพย์สินนั้น ทรัพย์สินนั้นจะตกเป็นทรัพย์สินอันไม่มีเอกชนเป็นเจ้าของ จะต้องตกทอดแก่แผ่นดิน เว้นแต่จะมีทายาทโดยธรรมหรือการตั้งมูลนิธิตามพินัยกรรม

          ข้อกำหนดตามพินัยกรรมของนายบั๊ก ข้อ 1 นั้น ระบุชัดว่านายบั๊กไม่ติดใจจะให้เงินจำนวนนี้แก่บุคคลผู้หนึ่งผู้ใด แต่นายบั๊กขอยกให้เป็นเงินสำหรับบำรุงหรือซ่อมแซมสถานที่สักการะบรรพบุรุษ ซึ่งมิใช่บุคคล ไม่มีบุคคลเป็นผู้รับเงินนั้น หรือรับประโยชน์จากเงินนั้น แม้จะกล่าวว่าการใช้เงินจำนวนนี้ นายบั๊กขอมอบอำนาจให้นายกิมฮงบุตรเป็นผู้จัดการได้เต็มอำนาจ ถ้านายกิมฮงหาชีวิตไม่แล้วให้ผู้สืบตระกูลของนายกิมฮงเป็นผู้จัดการต่อไปก็ได้ ก็มิใช่นายบั๊กเงินจำนวนนี้ให้นายกิมฮงและผู้สืบตระกูลถือกรรมสิทธิ์ แต่เป็นการมอบการเก็บรักษาขอให้จัดการเพื่อประโยชน์แก่สถานที่สักการะบรรพบุรุษสถานที่สักการะบรรพบุรุษเป็นผู้รับการยกให้ ก็เมื่อสถานที่สักการะบรรพบุรุษมิใช่บุคคล ไม่สามารถมีสิทธิหน้าที่ได้ตามกฎหมายสถานที่สักการะบรรพบุรุษจึงไม่อาจเป็น ผู้ทรงสิทธิเหนือเงินจำนวนนี้หรือประโยชน์จากเงินจำนวนนี้ ไม่อาจเป็นเจ้าของ ไม่อาจเป็นผู้รับการยกให้ ไม่อาจเป็นทายาท ผู้รับพินัยกรรมตามกฎหมาย ดังนั้น ข้อกำหนดตามพินัยกรรมของนายบั๊กข้อ 1 จึงไม่มีผลใช้บังคับได้ตามกฎหมายไม่ว่าในฐานะพินัยกรรมธรรมดาหรือพินัยกรรม ก่อตั้งทรัสต์ โจทก์ต้องแพ้คดีตามคำท้า

          พิพากษายืน ให้ยกฎีกาโจทก์ ให้โจทก์ใช้ค่าทนายความชั้นนี้ 800 บาทแทนจำเลย

( พร สุขารมณ์ - ประมูล สุวรรณศร - ยง เหลืองรังษี )

 

 

มิใช่ฟ้องบังคับจำนอง
ห้ามมิให้เจ้าหนี้ฟ้องบังคับตามสิทธิเรียกร้องอันมีต่อเจ้ามรดกเมื่อพ้นกำหนด 1 ปี คดีนี้โจทก์ใช้สิทธิฟ้องเรียกให้ชำระหนี้เงินกู้อย่างเจ้าหนี้สามัญ มิใช่ฟ้องบังคับจำนอง จึงต้องนำอายุความ 1 ปี มาใช้บังคับแก่คดี เมื่อโจทก์ได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดกแต่โจทก์นำคดีมาฟ้องจำเลยที่ 2 ถึงที่ 4 ทายาทโดยธรรม เมื่อพ้นกำหนด 1 ปี สิทธิเรียกร้องของโจทก์ในหนี้เงินกู้อันเป็นหนี้ประธานจึงขาดอายุความ
http://www.peesirilaw.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=538795196&Ntype=42

 

 

ครอบครองที่ดินแทนทายาททุกคนเพื่อประโยชน์ร่วมกัน
สิทธิเรียกร้องมรดกของโจทก์ขาดอายุความแล้วหรือไม่? ที่จำเลยได้รับจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินอันเป็นมรดกก็เนื่องจากทายาททุกคนตกลงมอบหมายให้จำเลยเป็นผู้นำไปขายแล้วนำเงินมาแบ่งแก่ทายาท จำเลยจึงครอบครองที่ดินแทนทายาททุกคนเพื่อประโยชน์ร่วมกัน แม้จำเลยขายที่ดินมรดกนี้ไปก็ถือว่า จำเลยยังครอบครองเงินที่ขายแทนทายาททุกคนเพื่อการแบ่งปันกัน อายุความตัดสิทธิในระหว่างทายาทด้วยกันยังไม่เริ่มนับ เพราะการแบ่งปันทรัพย์มรดกนี้
http://www.peesirilaw.com/คดีมรดก/ครอบครองที่ดินแทนทายาททุกคน.html

 


ทายาทมิได้ฟ้องเรียกร้องมรดกภายใน 1 ปีจากทายาทผู้ครอบครอง
ปัญหาว่าคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่?? โจทก์ผู้เป็นทายาทมิได้ฟ้องเรียกร้องมรดกเสียภายในกำหนด 1 ปี จากจำเลยที่ 1 ผู้ครอบครองแต่เพียงผู้เดียวในทรัพย์มรดกของผู้ตาย ทรัพย์ในส่วนมรดกนั้นย่อมตกเป็นของจำเลยที่ 1 ทายาทผู้ครอบครอง เมื่อจำเลยที่ 1 ขายทรัพย์ซึ่งรวมส่วนมรดกให้แก่จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก จำเลยที่ 2 ย่อมใช้สิทธิของจำเลยที่ 1 ผู้เป็นทายาทยกอายุความขึ้นต่อสู้โจทก์ผู้เป็นทายาทอื่นได้ด้วย
http://www.peesirilaw.com/คดีมรดก/ทายาทมิได้ฟ้องเรียกร้องมรดกภายใน-1-ปี.html

ปรึกษากฎหมาย ปรึกษาทนายความ 0859604258  *  www.peesirilaw.com  *
http://www.peesirilaw.com/เกี่ยวกับกฎหมาย/สำนักงานทนายความ-รับปรึกษากฎหมาย-0859604258.html
http://www.peesirilaw.com/index.php?lay=show&ac=webboard

 




เรื่องมรดก

บิดาไม่ชอบด้วยกฎหมายไม่ใช่ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียในกองมรดกของผู้ตาย
การจัดการทรัพย์มรดกซึ่งมีผู้เยาว์เป็นทายาทอยู่ด้วย
โฉนดที่ดินยังมีชื่อเจ้ามรดกทายาทมีอำนาจฟ้อง
เจ้ามรดกได้จำหน่ายทรัพย์โดยพินัยกรรมแล้ว
นำพินัยกรรมซึ่งเป็นโมฆะมายื่นขอตั้งผู้จัดการมรดก
ในฐานะที่จะให้จดทะเบียนสิทธิของตนได้อยู่ก่อน
เป็นผู้จัดการมรดก 2 ปีไม่แบ่งทรัพย์มรดก
ข้อต่อสู้เรื่องขาดอายุความของผู้ค้ำประกัน
ยื่นคำร้องขอถอนผู้จัดการมรดก
ผู้จัดการมรดกต้องมีคุณสมบัติอย่างไร?
หน้าที่ของผู้จัดการมรดกมีอะไรบ้าง?
การแบ่งปันทรัพย์มรดกที่ดินไม่มีเอกสารสิทธิ
สิทธิเรียกร้องอันมีต่อเจ้ามรดก
เพิกถอนการจดทะเบียนโอน
สิทธิเรียกร้องมรดกขาดอายุความแล้วหรือไม่?
สิทธิของบุคคลที่จะยกอายุความขึ้นต่อสู้ได้
บันทึกไม่ประสงค์ขอรับมรดกที่ดินและยินยอมให้จำเลยรับมรดกแปลงนี้แต่ผู้เดียว
วัดก็สามารถเป็นผู้จัดการมรดกได้
การมอบอำนาจบกพร่อง
บุคคลที่สมควรเป็นผู้จัดการมรดก
ทายาทเป็นปฏิปัษ์ต่อกัน,ทรัพย์มรดก
ถือเสียงข้างมากของผู้จัดการมรดก
ดุลพินิจศาลในการตั้งผู้จัดการมรดก
เจ้าหนี้ร้องขอต่อศาลเป็นผู้จัดการมรดก
การสืบมรดกของทายาทผู้สละมรดก
สัญญาแบ่งปันทรัพย์มรดก
ทรัพย์มรดกซึ่งยังไม่ได้แบ่งกัน,อายุความ
สัญญายอมความส่วนแบ่งมรดก
โอนมรดกในส่วนของทายาทอื่น
สิทธิของทายาทโดยธรรมต่างลำดับ
บุคคลผู้มีสิทธิรับมรดก
หน้าที่ผู้จัดการมรดกต่อทายาทโดยธรรม
ทรัพย์สินที่มีอยู่ในขณะถึงแก่ความตาย article
ที่ดินผู้ตายสละการครอบครองไม่ใช่มรดก
ผู้ขายทำพินัยกรรมหลีกเลี่ยงข้อกำหนดห้ามโอน
ทรัพย์สินผู้ตายในขณะทำพินัยกรรม
พินัยกรรมมิได้ลงวันเดือนปีเป็นโมฆะ
ดอกผลธรรมดาของสุกรเป็นมรดก
ดอกผลของที่ดินทรัพย์มรดก
เงินประกันชีวิตไม่ใช่มรดก
ทายาทถูกตัดไม่ให้รับมรดก
อายุความมรดกตามมาตรา 1754
บิดาสายโลหิต สิทธิรับมรดกบุตรนอกกฎหมาย